Christopher Alexander, odkrywca wzorców, szukał cech wyróżniających budynki piękne i przyjazne dla człowieka. Stwierdził, że cechy te są zawarte w wielkościach, proporcjach i ułożeniu okien, drzwi, dachu , w relacjach między elementami budynku oraz elementami i bryłą budynku . Tak jest w większej skali, gdy rozważamy cały budynek i w mniejszej, gdy rozważamy relacje w obrębie jednego elementu np. drzwi myśląc o ich budowie, częściach i kształcie, np. wyglądzie i miejscu umocowania klamki, zawiasów, proporcjach płaszczyzn itd..
Elementy dobrych budynków mogą się różnić, ale ich relacje są stałe. Układ niezmienniczych relacji to najkrótsza definicja wzorca. Alexander stwierdził, że wzorce to podstawowe i wyróżniające składniki dobrych struktur i że wzorce to również relacje miedzy wzorcami. Odkrył, że to samo dotyczy dzieł przyrody - żywych stworzeń, dowolnego systemu naturalnego i wspaniałych dzieł ludzkich. Odkrył, że istotą doskonałości jest występowanie i kompozycja wzorców.
Wzorzec odnosi się do cech i elementów konstrukcji, relacji w obrębie konstrukcji oraz do przepisu, jak konstruować. Wzorzec nie odnosi się do każdego szczegółu, tylko do części konstrukcji, relacji i przepisu, która jest wspólna dla różnych rozwiązań.
Wzorzec określa niezmienniczość relacji miedzy elementami większej całości oraz mówi nam, jak daną rzecz krok po kroku tworzyć, montować i ułożyć. Na przykład przepis gotowania rosołu mówi, jak po kolei przygotować każde z warzyw, mięso, sól, przyprawy i inne składniki, w jakiej kolejności je łączyć i gotować. W gotowej zupie (gotowej konstrukcji), w składnikach, w ich harmonii i proporcjach, w zapachach i smakach nie ma informacji o tym, w jaki sposób pani domu ją przyrządziła. Rosół każdej gospodyni jest inny. Tak więc wzorzec rosołu jest jednocześnie częścią wspólną składników, gotowej zupy (konstrukcji) i przepisów a to połączenie jest dla mnie przejawem Ing i Jang.
Wzorzec ma również otoczkę, co, gdzie, kiedy, po co, jak i z jakim skutkiem. Zobacz mapkę. Przeczytaj każdy z dymków, związanych z gałęziami mapki.
Podobieństwo pojęcia wzorca do pojęcia klasy, z paradygmatu obiektowości (IT) jest złudne. Klasa jest z dobrym przybliżeniem, pojedynczym bytem. Wzorzec jest zwykle zestawem (związkiem) klas, abstrakcją wyższego rzędu niż pojedynczy element.
Alexander w "A Pattern Language" zebrał 253 dobre wzorce dotyczące architektury. Wygląda na to, że zjawisko jest uniwersalne i dotyczy różnych dziedzin, np. podobieństwo do kanonów w sztuce jest uderzające. W różnych dziedzinach IT opisano setki wzorców, wystarczy wejść do księgarni, żeby znaleźć coś na temat.